Güneş koruması hakkında
Güneş kremi seçerken ambalajdaki birkaç ifade, ürünün seni nelere karşı koruduğunu anlatır. İşte bilmen gerekenler.
UVA (UVA ışınları)
Yeryüzüne ulaşan UV ışınlarının yaklaşık yüzde 95’i UVA’dır. Cildin daha derin katmanlarına ulaşır; bronzlaşma ve cilt yaşlanmasıyla ilişkilidir [1].
UVB (UVB ışınları)
Cildin yüzeysel katmanlarında kalır ama biyolojik olarak çok etkilidir; güneş yanığının başlıca nedenidir [1]. Ambalajdaki SPF değeri, ürünün UVB’ye karşı koruma düzeyini gösterir.
Broad spectrum (geniş spektrum)
Ürünün hem UVA hem UVB ışınlarına karşı koruduğunu anlatır. Dermatologlar geniş spektrumlu ve en az SPF 30 bir güneş kremi önerir; SPF 30, UVB ışınlarının yaklaşık yüzde 97’sini engeller [2]. Avrupa’da ürünün UVA koruması, SPF değerinin en az üçte biri olmalıdır [3].
Very high protection (çok yüksek koruma)
Avrupa Komisyonu güneş ürünlerini dört basamakta etiketlemeyi önerir: low (düşük, SPF 6–10), medium (orta, SPF 15–25), high (yüksek, SPF 30–50) ve very high (çok yüksek, SPF 50+). Bu basamak ambalajda en az SPF değeri kadar belirgin yazılmalıdır [3].
Ambalajda neler yazmalı?
- SPF değeri ve koruma basamağı [3]
- Kullanım talimatı: güneşe çıkmadan önce sür; terleme, yüzme ve kurulanmadan sonra sık sık yenile [3]
- Uyarı: miktarı azaltmak korumayı belirgin şekilde düşürür [3]
- Uyarılar: güneş kremi kullansan da güneşte uzun süre kalma; bebekleri ve küçük çocukları doğrudan güneşten uzak tut [3]
- “Sunblock”, “tam koruma” ya da “tüm gün önleme” gibi ifadeler kullanılmamalıdır [3]
Doğru bilinen yanlışlar
- “Bulutlu havada gerek yok.” UV ışınlarının yüzde 80’e varan kısmı bulutları geçebilir [2]; ince bulutlar UV seviyesini artırabilir bile [1].
- “Kışın gerek yok.” Kar, UV ışınlarının yüzde 80’e kadarını yansıtır [1].
- “Bir kez sürmek yeter.” Yaklaşık iki saatte bir ve yüzme ya da terleme sonrası yenilemek gerekir [2].
- “Yüksek SPF yüzde 100 korur.” Hiçbir güneş kremi UVB ışınlarının tamamını engellemez [2].
- “Az sürmek yeter.” Yüz ve boyun için yaklaşık bir çay kaşığı kadar krem kullan; miktarı azaltmak korumayı belirgin şekilde düşürür [3].
- Dünya Sağlık Örgütü (WHO). Radiation: Ultraviolet (UV) radiation – soru ve cevaplar. https://www.who.int/news-room/questions-and-answers/item/radiation-ultraviolet-(uv)
- American Academy of Dermatology (AAD). Sunscreen FAQs. https://www.aad.org/media/stats-sunscreen
- Avrupa Komisyonu. 22 Eylül 2006 tarihli, güneş ürünlerinin etkinliği ve iddialarına ilişkin 2006/647/EC sayılı Tavsiye Kararı. https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/HTML/?uri=CELEX:32006H0647
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır, tıbbi tavsiye yerine geçmez.
